SHAXSIY KABINETGA KIRISH
.
SSENARIYLAR
 Barcha ssenariylar
ARXIV
Avgust 2022
YaDuSeChPaJuSh
 123456
78910111213
151617181920
21222324252627
28293031   
Surxondaryo viloyatidagi Sherobod tumani tashkil etilgan kun
1926-09-29

Sherobod tumani - Surxondaryo viloyatidagi tuman. 1926 yil 29 sentyabrda tashkil etilgan. Tuman shimoldan Boysun, shimoli-sharqdan Bandixon, sharqdan Qiziriq, janubdan Muzrabot, janubi-sharqdan Angor tumanlari, shimoli-g’arbdan Qashqadaryo viloyati, g’arbdan Turkmaniston bilan chegaradosh. Maydoni 2,73 ming km2. Aholisi 134 ming kishi (2003). Sherobod tumanida 1 shahar (Sherobod), 9 qishloq fuqarolari yig’ini (Bo’ston, Zarabog’, Oqqo’rg’on, Rabotak, Sariqamish, Seplon, Talashqon, Chinobod, Yangiturmush) bor. Markazi — Sherobod shahri. Tabiati. Rel’efi tekislik, adir va tog’likdan iborat. Tekislik qismi cho’l landshaftli. Tuman g’arbida Ko’hitang tog’ tizmasi (eng baland joyi Ayri ota cho’qqisi, 3139 m), tog’lar orasida zarabog’ va Pashxo’rd botiqlari joylashgan. Janubi-g’arbidan shimoli-sharqqa tomon Sherobod-Sariqamish qirlari o’tadi. Foydali qazilmalardan katta zaxiraga ega bo’lgan osh tuzi, oltingugurt, ko’mir, yonuvchi slanes, marmar, granit va qurilish materiallari konlari mavjud. Iqlimi quruq, subtropik iqlim. Yillik o’rtacha t-ra 18°. Yanvarning o’rtacha t-rasi tekislik qismida 3,6°, tog’larda —6°, eng past t-ra —20°. Iyulning o’rtacha t-rasi 32,1°, eng yuqori t-ra 48°. Yiliga 150 mm yog’in tushadi, g’arbiy tog’ oldi zonasida 500 mm ga yetadi. Vegetatsiya davri 266 kun. Tuman hududidan Sherobod daryosi va uning Maydon, Ilonsoy, Laylagonsoy, irmoqlari o’tadi. Tumanning janubiy chegarasi bo’ylab Zang kanali, sharqdan Sherobod magistral kanali oqadi. Oqtosh, Pashxo’rd, Zarabog’ qishloqlari atroflarida qadimda foydalanib kelinayotgan korizlar bor. Tekislikda och va to’q bo’z tuproqlar, adirlarda arid, tog’larda sur tuproqlar tarqalgan. Yovvoyi o’simliklardan archa, mavrak, kiyiko’t, tog’rayhon, kovrak, shuvok, Vandob qishlog’i atroflarida shirinmiya, zanjabil, rovoch va boshqalar o’sadi. Yovvoyi hayvonlardan bo’ri, tulki, jayran, kalamush, qo’shoyoq, yumronqoziq, jayra, ko’rsichqon, to’qayzorlarda to’qay mushugi, qobon, chiyabo’ri; qushlardan kaklik, mayna, qaldirg’och, so’fiturg’ay, chil, ko’rshapalak, g’oz, o’rdak; sudraluvchilardan, o’qilon, gekkon, ko’zoynakli ilon va boshqalar yashaydi. Aholisi, asosan, o’zbeklar (95,9%), shuningdek, tojik, rus, turkman, tatar, qozoq, koreys va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Aholi zichligi 1 km2 ga 50 kishi. Xo’jaligi. Tumanda paxta tozalash, keramika, g’isht, un zavodlari, MTP, “Xo’jaikon” tuz koni, “Kampirtepa” granit kar’eri, 130 dan ziyod xususiy firma, 16 aksiyadorlik jamiyati, dehqon bozori, qurilish va transport korxonalari, 250 savdo, 170 maishiy xizmat, 50 jamoa ovqatlanish ob’ektlari bor. Qishloq xo’jalik, asosan, paxtachilik, g’allachilik va chorvachilikka ixtisoslashgan. Sabzavotchilik, polizchilik, pillachilik ham rivojlangan. Sherobod tumanida 11 shirkat, 3 dehqon fermer xo’jaliklari uyushmasi, 256 fermer, 1 asalarichilik, 2 qorako’lchilik xo’jaliklari mavjud. Sug’oriladigan yerlarning 16,5 ming gektariga paxta, 13,4 ming gektariga g’alla ekiladi. Shuningdek, kartoshka, sabzavot va poliz mahsulotlari, uzum, meva ham yetishtiriladi. 24,7 ming gektar yer o’rmonzor, 2,2 ming gektar yer ko’p yillik daraxtzor, 127 ming gektar yer yaylov bilan band (2003). Tuman jamoa va shaxsiy xo’jaliklarida 32,6 ming qoramol (shu jumladan, 15,3 ming sigir), 122,6 ming qo’y va echki, 57,3 ming parranda, 800 dan ziyod yilqi boqiladi, Tumandagi 65 umumiy ta’lim maktabida 37 ming o’quvchi ta’lim oladi (2003), 4 kasb-hunar kolleji, akademik litsey, madaniyat va istirohat bog’i, 7 klub va madaniyat uyi, o’lkashunoslik muzeyi, markaziy kutubxona va uning tarmoqlari mavjud. 2 stadion, 18 sport zali, 316 sport maydonchasi, sport majmuasi faoliyat ko’rsatadi. 5 kasalxona (shu jumladan, 2 tasi qishloqda), 24 ambulatoriya-poliklinika, 51 fel’dsher-akusherlik punkti, 10 qishloq vrachlik punkti, tez yordam punkti, 13 dorixona aholiga xizmat ko’rsatadi. Tibbiy muassasalarda 165 vrach, 1137 o’rta tibbiy xodim ishlaydi. Tuman hududida “Oqtosh” va “Vandob” sanatoriy va sog’lomlashtirish oromgohlari joylashgan. Sherobod—Qumqo’rg’on, Sherobod— Angor—Termiz va boshqa yo’nalishlarda avtobuslar qatnaydi. Arxeologik topilmalar Sherobod tuman hududi qadimiyligini tasdiqlaydi. Tuman hududida ibtidoiy san’atga tegishli Zaravutsoy rasmlari, Jarqo’ton va Jondavlattepa qadimgi shahar xarobalari, Nondahana inshooti (19— 20-asr boshlari) bor. Hozirgi Sherobod tumani hududidan islom olamidagi mashhur muhaddis Imom Termiziy yetishib chiqqan. Tumanda Imom at-Termiziy maqbarasi saqlangan.

Ma’lumot: O’zbekiston milliy ensiklopediyasi. “O’zbekiston milliy ensiklopediyasi”. T.2005.


Sayt “OPEN WEB” tomonidan tayyorlangan