SHAXSIY KABINETGA KIRISH
.
SSENARIYLAR
 Barcha ssenariylar
ARXIV
Avgust 2022
YaDuSeChPaJuSh
 123456
78910111213
151617181920
21222324252627
28293031   
Nemis astronomi Kepler Iogann tavallud topgan kun
1571-12-27

Kepler Iogann 27.12.1571, Vayl-der Shtadt, Vyurgemberg 1630.15.11, Regenburg, Bavariya nemis astronomi va  matematigi. Tyubingen akademiyasida tahsil olgan o`sha vaqtlari N. Kopernik asarlari bilan tanishib chiqqan. 1954 yildan Avstriyaning  Grats shaxrida matematika va astronomiya  o`qituvchisi. 1600 yildan Praga rasadxonasida T. Brage rahbarligida ishladi. K. Pragada optik asboblarining astronomiyaga tatbiqi va Quyoosh tojiga bag`ishlangan “Viteloga qo`shimchalar” 1604 o`zi ixtiro qilgan teleskop haqidagi “Dioptrika” 1611 va boshqa asarlarni chop ettirdi. “Yangi astronomiya” asarida sayyoralar  harakatiga oid dastlabki ikki qonunni ifodalab berdi.”Olam garmonoyasi” asarida 1619 yesa 3-qonunni ham tavsiflab berdi Kepler qonunlari.”Kopernik astronomiyasini  qisqartirish” asarida (1618-22) o`zining 3-qonunini barcha sayyoralar harakati  uchun, ayrimlari esa Oy va Yupiter  yo`ldoshlari uchun ham o`rinli degan tuxmatga kelgan. K.1627 yili “Rudolf jadvallari” asaridagi hisoblashlariga tayangan holda 1631 yilda Venera sayyorasi Quyosh diskidan Keplerning “Vino bochkalarining yangi streometriyachsi” asari mashhur bo`lib, unda integral hisob haqida boshlang`ich ma'lumotlarga duch kelinadi. Keplerning  logarifmlar nazariyasi va hisoblash usullariga oid bir qator ishlari ma'lum. Keplerning kashfiyotlari  nazariy astronomiya taraqqiyotiga asos bo`ldi. Kepler Qonunlari- Iogann  Kepler kashf etgan sayyoralar harakatiga oid 3 ta qonun. Iogann Keplerning “Yangi astronomiya” (1609) asarida uning 2 qonuni bayon qilingan  edi, 3-qonuni 1619 yilda kashf etildi.  1- qonun. Xar bir sayyora ellips bo`ylab xarakatlanadi, uning hamma sayyoralar uchun  umumiy  bo`lgan fokusida Quyosh yotadi. 2- qonun.  Quyoshdan sayyoraga o`tkazilgan radius-vektor teng vaqtlar ichida teng yuzalar chizadi. Bu qonun sayyora harakat yo`lidagi ihtiyoriy nuqtada oladigan tezlikni ifodalaydi. Unga muvofiq sayyoralar Quyoshga yaqin paytida tezroq harakat qiladi. 3- qonun. Sayyoralarning Quyosh atrofida aylanish davri  kvadratlarining nisbati ularning quyoshdan o`rtacha uzoqligi kublari nisbatiga teng. Elliptik orbita bo`ylab harakatlanuvchi osmon jismlariga tegishli Keplerning uchinchi qonunini sayyoralar va ularning yo`ldoshlari hamda umumiy massa markazi atrofida elliptik orbitalar bo`ylab harakatlanuvchi qo`shaloq yulduzlarga qo`llab, bu osmon jismlariga tegishli ba'zi kattaliklarni aniqlash mumkin.  Kepler o`z qonunlari asosida sayyoralarning harakat jadvallarini tuzdi. Bu jadvallar 1627 yilda “Rudolf  jadvallari” nomi bilan nashr qilindi. Aniqligi yuqori darajala bu jadvallardan astronomlar amaliy astronomiyada 17-, 18-asrlar davomida keng foydalanishgan. 


Sayt “OPEN WEB” tomonidan tayyorlangan