SHAXSIY KABINETGA KIRISH
.
SSENARIYLAR
 Barcha ssenariylar
ARXIV
Oktabr 2021
YaDuSeChPaJuSh
     12
3456789
10111213141516
171819202122
24252627282930
31      
Tish cho‘tkasining tug‘ilgan kuni
1770-06-26

Har kuni ertalab uyg‘onganimizdan keyin biz qiladigan birinchi narsa - bu hojatxonaga borish, so‘ng esa albatt tishimizni yuvamiz. Ushbu majburiy marosim avtomatizm tarzda amalga oshiriladi, lekin bundan oldin qanday yordam bilan tishlar tozalan? Inson qadim zamonlardan beri og‘iz gigienasi bilan shug‘ullangan. Buning uchun ular nimalardan foydalanmaganlar - mato bo‘laklaridan, novdalar va tayoqlardan yasalgan maxsus cho‘tkalarga qadar. Bunday shaxsiy parvarishlash buyumlari har doim ham qulay emas edi, biroq bir necha asrlar ilgari tish cho‘tkalarini ommaviy ishlab chiqarish boshlandi, ular bugungi kunda biznikiga o‘xshash dizaynga ega edi.

Hech narsa ixtiro qilmagan ixtirochi

26-iyunь kuni shaxsiy gigiena vositasi - tish cho‘tkasining tug‘ilgan kuni nishonlanadi, zamonaviy odam endi usiz yashay olmaydi. Uni 1770 yilda qamoqda o‘tirgan isyonchi ingliz Uilyam Addis o‘ylab topgan. Ehtimol, u yerda bo‘sh vaqt juda ko‘p bo‘lgandir, shuning uchun Addis o‘zi uchun tish cho‘tkasi yasashga qaror qilgan. Suyak tutqich vazifasini bajardi, unda u bir nechta teshik ochdi va ular orqali qattiq tuklarni o‘tqazdi va ularni yelim bilan yopishtirdi. Addis ozod bo‘lgach, u o‘ʼzining “Wisdom Toothbrushes” (“Tish choʼtkalari”) deb nomlangan kompaniyasini asos solgan va bugungi kunda ham faoliyat yuritmoqda. O‘zining ajoyib ixtirosidan o‘n yil oʼtgach, Addis tish cho‘tkalarini ommaviy ishlab chiqarishni boshladi, ammo ingliz buning uchun patent olmadi. Buning o‘rniga, 1850 yilda bir amerikalik buni amalga oshirdi, uning shirkati besh yildan so‘ng suyak tutqichlari va cho‘chqa tuklaridan tish cho‘tkasini ishlab chiqarishni boshladi, ammo qurilma unchalik amaliy bo‘lmagan. Muammo tuklarni tanlashda edi. Sibir yovvoyi cho‘chqasining bo‘shliq ichida tuklari bor edi. Ularga mikroblar tushdi. Tuklarning o‘zlari uzoq vaqt quritilib, bakteriyalarning faol ko‘payishi uchun ideal sharoit yaratdilar. Bunday cho‘tkani gigienik deb atash mumkin emas edi.

Aslida, Addisni “kashfiyotchi” deb atash noto‘g‘ri boʼlar edi. Shunga o‘xshash qurilmalar ingliz tomonidan “rasmiy” ixtiro qilinganidan bir necha asr oldin ham mavjud edi. XV asrda Xitoyda hayvonlarning killari va tutqich o‘rniga bambuk tayoqchalar bilan tayyorlangan cho‘tkalar faol ishlatilgan. Keyinchalik, ushbu qurilmalarning bir nechtasi Yevropaga keldi, ammo hech kim qo‘l sanʼatidan ommaviy ishlab chiqarishga o‘tishga harakat qilmadi. Addis birinchi bo‘ldi, shuning uchun tish cho‘tkasi tarixida u ixtirochi sifatida namoyon bo‘ldi.


Sayt “OPEN WEB” tomonidan tayyorlangan